Łańcuch dostaw to termin znany w każdym przedsiębiorstwie produkcyjnym. Niezależnie od profilu towarów czy klientów, jego optymalizacja wpływa na finalną cenę produktu. Przyglądamy się najważniejszym zagadnieniom związanym z łańcuchami dostaw.
Czym są łańcuchy dostaw?
Łańcuchem dostaw nazywamy proces przemieszczania się towarów od ich dostawcy do odbiorcy. Jest to oczywiście niezwykle okrojona definicja, ponieważ na cały łańcuch dostawy składa się rozległa sieć zakładów i wykonawców.
W łańcuchu dostaw uczestniczą podmioty, które dostarczają surowce (lub komponenty), a następnie je przerabiają. Znajdują się w nim również wykonawcy półproduktów, podzespołów i produktów finalnych.
Jednymi z najważniejszych ogniw łańcucha dostaw są firmy odpowiedzialne za transport i magazynowanie dóbr. Usługi transportowe korzystają dodatkowo ze wsparcia innych sektorów – logistyki, marketingu, informatyki oraz z zaplecza finansowego.
Złożoność zagadnienia sprawia, że łańcuch dostaw to żywy i skomplikowany organizm, w którym występują liczne zależności pomiędzy ogniwami. Co więcej, łańcuchy dostaw można podzielić na kilka rodzajów.
Różne rodzaje łańcuchów dostaw
Podstawowym rodzajem jest łańcuch wartości. Jest to kompleksowy proces, obejmujący cały cykl życia produktu. W łańcuchu wartości znajdują się nawet końcowe usługi, związane ze sprzedażą towaru lub jego późniejszą utylizacją. W tym przypadku pierwszym ogniwa łańcucha wyglądają następująco:
- Producent surowca lub towaru,
- Dostawcy I i II rzędu,
- Sprzedawcy, marketingowcy oraz dystrybutorzy,
- Klient,
- Osoby zajmujące się obsługą posprzedażowa,
- Jednostki odpowiedzialne za recykling bądź utylizację produktu.
Specyficznym rodzajem pozostaje zielony łańcuch dostaw. Główna różnica pomiędzy nim a tradycyjnym łańcuchem to idea działania proekologicznego. Troska o środowisko jest centralną osią wszystkich działań w procesie zarządzania towarami – począwszy od produkcji, przez logistykę do metod recyklingu.
W tradycyjnym łańcuchu dostaw nadrzędnym celem jest zminimalizowanie kosztów i poprawa efektywności. W przypadku działań ekologicznych chodzi przede wszystkim o redukcję szkodliwego wpływu produkcji i dostawy towarów na środowisko. Na liście priorytetów cena zajmuje dopiero drugie miejsce.
Łańcuchy dostaw a cena towarów
Sposób zarządzania łańcuchem dostaw ma bezpośredni wpływ na końcową cenę produktu lub towaru. Istnieje kilka elementów prawidłowego nadzoru nad rozległą siecią dystrybucji towarów. Należą do nich między innymi: wybór odpowiednich zakładów, firm transportowych i sposobów na magazynowanie ładunków.
W obniżeniu kosztów pomaga między innymi planowanie zapotrzebowania na dostawy z dużym wyprzedzeniem. Podział towarów na długo- i krótkoterminowe i uwzględnienie tych wartości w prognozach, pozwala unikać marnotrawstwa. Rzadsze, a lepiej zoptymalizowane dostawy, to jeden z kluczy do prawidłowego zarządzania łańcuchem dostaw.
Jednym z wielu czynników, które należy wziąć pod uwagę, jest cena opakowań. Decyzja o zmianie z opakowań jednorazowych na te wielokrotnego użytku, może oznaczać ogromne oszczędności w skali makro. W ten sposób kolejne ogniwa łańcucha dostaw ponoszą mniejsza koszty, więc klienta można zachęcić niższą ceną produktu końcowego.
Bardzo istotne jest spoglądanie na sprawę z szerszej perspektywy. Nie wystarczy obcinać niepotrzebne koszty w łańcuchu dostaw. W gruncie rzeczy dopiero nadzór nad kompleksowym łańcuchem wartości (od producenta do utylizacji) pozwala znaleźć sposoby na obniżenie cen towarów.
Podsumowanie
Łańcuchy dostaw to kluczowy element systemu dostarczania dóbr i towarów od producentów do konsumentów. Ten złożony proces wymaga odpowiedniego nadzoru i optymalizacji, ponieważ ma realny wpływ na ostateczną cenę produktu. Na szczęście istnieje wiele sposobów na redukcję kosztów.